Dobroczyńcy Krakowa - Zapis Feliksa Bojanowskiego

Feliks Bojanowski urodził się 21 maja 1816 r. w Krakowie, w domu przy ul. Brackiej. Pochodził z rodziny rzemieślniczej — jego ojciec wykonywał zawód złotnika. Miał starszą siostrę Ludwikę. Był urzędnikiem — w spisie ludności miasta Krakowa z 1850 r. figuruje jako rachmistrz.

W II połowie XIX wieku przeprowadził się do Podgórza, gdzie zakupił dom przy ulicy Józefińskiej 76 (nr 39). Nigdy nie założył rodziny, „samotny i unikający towarzystwa” — jak napisał

o nim krakowski „Czas”, własną pracą i skromnym życiem zdołał zgromadzić spory majątek. Zmarł 20 lipca 1897 roku.

Wpis na nazwisko Feliks Bojanowski, ANK, Spis ludności miasta Krakowa z 1850 r., sygn. 29/84/4.

Akt zgonu F. Bojanowskiego, ANK, Akta stanu cywilnego Parafii Rzymskokatolickiej św. Józefa w Podgórzu, sygn. 29/1470/98, s. 743, poz. 185.

Pozostawił testament, spisany w październiku 1891 r., w którym między innymi przekazał 31 tys. złr. na ubogich chrześcijan w Krakowie.

Pierwsza strona testamentu F. Bojanowskiego (rzeczywiście – jest poprzekreślany i ma mnóstwo dopisków), ANK, Akta miasta Krakowa, sygn. 29/33/Kr 8002.

Aby odpowiednio zabezpieczyć pozostawiony na rzecz miasta majątek i właściwie nim zarządzać podjęto decyzję o utworzeniu fundacji. Dyskutowano nad zasadami jej funkcjonowania, rozważając różne warianty dotyczące sposobów ubiegania się o środki oraz przyznawania zapomóg.

Majątek Fundacji, stan na 8 czerwca 1907 r., ANK, Akta miasta Krakowa, sygn. 29/33/Kr 8002.

Zgodnie z aktem fundacyjnym z 1908 r. instytucja miała nosić nazwę: „Fundacja śp. Feliksa Bojanowskiego na rzecz najuboższych chrześcijan w mieście Krakowie”, a jej majątek wynosił 88 tys. koron reńskich. Za cel fundacja postawiła sobie niesienie pomocy najuboższym chrześcijanom przynależącym do gminy Stołecznego Królewskiego Miasta Krakowa. O zapomogę można było ubiegać się — pisemnie lub ustnie — w miejskim Biurze Ubogich do 12 września każdego roku. Świadczenia pieniężne, w wysokości od 20 do 100 koron, wypłacano 1 listopada, wykorzystując dochody z rocznych odsetek od kapitału fundacyjnego. Nadzór nad tym kapitałem sprawowała gmina miasta Krakowa, zobowiązana jednocześnie do składania co pięć lat sprawozdań ze stanu majątku do C.K. Namiestnictwa we Lwowie.

Prośba o zapomogę fundacyjną, ANK, Akta miasta Krakowa, sygn. 29/33/Kr 8002.

Aby ubiegać się o zapomogę należało przedstawić akt chrztu, świadectwo ubóstwa, moralności i przynależności do gminy m. Krakowa, ANK, Akta miasta Krakowa, sygn. 29/33/Kr 8002.

Lista ubogich, którym wypłacono zapomogę fundacyjną, ANK, Akta miasta Krakowa, sygn. 29/33/Kr 8002.

Dalsze zapisy testamentowe Bojanowskiego obejmowały kamienicę w Podgórzu oraz kwotę 7 tys. złr., przeznaczone na rzecz najuboższych Podgórza. Zarząd nad pozostawionymi dobrami miała sprawować gmina miasta Podgórza. Utworzono fundację, a na terenie posesji przy ul. Józefińskiej 39 wybudowana została ochronka, gdzie później mieściło się przedszkole.

Kwit M. Barucha za prace wykonane przy ul. Józefińskiej 39, ANK, Akta miasta Podgórza, sygn. 29/53/805

Rachunek M. Barucha za prace wykonane przy ul. Józefińskiej 39, ANK, Akta miasta Podgórza, sygn. 29/53/805.

Plan krytej werandy w ochronce przy ul. Józefińskiej 39, ANK, Archiwum Budownictwa Miejskiego, sygn. 29/1410/4781.

Należy zaznaczyć, że pretensje do pozostawionego majątku zgłaszała dalsza rodzina Bojanowskiego. Próbowano unieważnić zapisy poczynione przez spadkodawcę, argumentując, iż testament odnaleziono w niezamkniętej szufladzie biurka „pomiędzy różnymi nieużytecznymi i bezwartościowymi papierami i starymi gazetami”, a sam dokument pełen jest przekreśleń, dopisków, poprawek oraz „częścią niezrozumiały i nieodpowiadający rzeczywistości”. Sprawa znalazła swój finał na drodze sądowej, a wysunięte przez rodzinę roszczenia zostały oddalone.

Skarga rodziny F. Bojanowskiego, ANK, Akta miasta Krakowa, sygn. 29/33/Kr 8002.

Stanowisko Rady Miasta wobec skargi rodziny F. Bojanowskiego, ANK, Akta miasta Krakowa, sygn. 29/33/Kr 8002.