Kamienica przy ul. św. Jana 12 | Archiwalne Opowieści

Klemens Bąkowski od 1 sierpnia 1907 r. wynajmował mieszkanie w kamienicy przy ul. św. Jana 12, należącej do Kazimiery z Kotnowskich Jaxa Chronowskiej, żony Eustachego Chronowskiego, właściciela Grand Hotelu przy ul. Sławkowskiej 5. Chronowska kupiła kamienicę jesienią 1906 r., w 1907 r. jak odnotowano w „Kalendarzu Krakowskim Józefa Czecha na rok 1908” w „Kronice Krakowskiej – Opieka nad zabytkami” dom „został wewnątrz poddany gruntownej odnowie”.

Wpis dot. mieszkańców kamienicy przy ul. św. Jana 12 w spisie ludności miasta Krakowa z 1910 r. (ANK, Spis ludności miasta Krakowa z r. 1910, sygn. 29/90/1, nr 3528-3530).

Kamienica przy ul. św. Jana 12 była traktowana jako część kompleksu hotelowego – w „Stefana Mikulskiego Wielkiej księdze adresowej Stoł. król. miasta Krakowa i Król. woln. miasta Podgórza Rocznik VI Rok 1910” (a także w 1912 r.) zamieszczono reklamę zakładu krawieckiego „Władysław Miśko Kraków, św. Jana 12 (budynek Grand-Hotelu). Wszelkie zamówienia wykonywa według żurnali angielskich. Skład materiałów angielskich i kraj.”. W „Kalendarzu Krakowskim Józefa Czecha na rok 1912” zamieszczono reklamę „Magazynu krawieckiego pod firmą Władysław Miśko, Kraków, ulica św. Jana L. 12”.

W marcu 1912 r. zmarła Kazimiera Chronowska – kamienicę przy ul. św. Jana 12 w spadku otrzymali rodzice zmarłej – Antoni Napoleon i Tekla Julia Kotnowscy, którzy 19 lipca 1912 r. sprzedali nieruchomość Klemensowi Bąkowskiemu za 95 tysięcy koron.

Kontrakt kupna sprzedaż kamienicy zawarty przez Kotnowskich i K. Bąkowskiego w kancelarii c.k. Notariusza Edmunda Klemensiewicz (ul. św. Anny 5) przed zastępcą notariusza Franciszkiem Karpińskim (ANK, Akta notariusza Edmunda Klemensiewicza w Krakowie, sygn. 29/872/43, s. 1-5). Księga gruntowa/hipoteczna obejmująca kamienicę przy ul. św. Jana 12 (Lwh 281) zgodnie z przepisami została zamknięta w 1911 r. (ANK, Księgi gruntowe miasta Krakowa i dóbr tabularnych z obszaru Sądu Okręgowego w Krakowie, sygn. 29/465/550), w związku z tym Klemensa Bąkowskiego jako nowego właściciela kamienicy wpisano 5 września 1912 r. do nowej księgi (Lwh 119), przechowywanej obecnie w Wydziale Ksiąg Hipotecznych Sądu Rejonowego dla Krakowa-Podgórza w Krakowie.

Wezwanie płatnicze z 1 sierpnia 1912 r. i decyzja z 12 listopada 1912 r. dotyczące wymiaru podatku od zakupu nieruchomości przez K. Bąkowskiego (ANK, Zbiór Klemensa Bąkowskiego, sygn. 29/675/30, s. 331-334).

Klemens Bąkowski samodzielnie zarządzał nieruchomością, skrupulatnie prowadził i gromadził dokumentację z tym związaną. Dzięki temu znamy problemy z jakimi się borykał, szczególnie związane z należnymi miastu i państwu opłatami i podatkami.

W oficynie kamienicy mieściło się mieszkanie stróża – Piotr Rusinek zmarł w lutym 1919 r., obowiązki przejęła wdowa – Maria Rusinek zmarła w listopadzie 1924 r. Od stycznia 1925 r. stróżem w kamienicy był Wojciech Zięba, woźny w Banku Handlowym w Krakowie.

Spisane przez K. Bąkowskiego „Obowiązki domowe” stróża kamienicy (ANK, Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa, sygn. 29/562/101, s. 35-36).

Spisane przez K. Bąkowskiego „Obowiązki domowe” stróża kamienicy (ANK, Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa, sygn. 29/562/101, s. 35-36).

Warsztat krawiecki Władysława Miśko funkcjonował w kamienicy od ok. 1910 r., umowa najmu sklepu i warsztatu na parterze została zawarta z K. Bąkowskim 1 lipca 1914 r., od 1 czerwca 1931 r. lokal zajmował Jan Kurzydło kapelusznik.

Zestawienie czynszów płaconych w latach 1915-1916 przez mieszkańców kamienicy: K. Bąkowskiego, Józefa Skąpskiego, Władysława Miśko i stróża (ANK, Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa, sygn. 29/562/101, s. 9).

Prowadzona przez K. Bąkowskiego ewidencja lokatorów i uiszczanych opłat – sklep i warsztat na parterze zajmowane przez zakład krawiecki Władysława Miśko (ANK, Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa, sygn. 29/562/101, s. 51, 53, 55).

Wpis dot. mieszkańców kamienicy przy ul. św. Jana 12 w spisie ludności miasta Krakowa z 1921 r. (ANK, Spis ludności miasta Krakowa z r. 1921, sygn. 29/91/1, nr 3006-3011).

„Pokój na II piętrze kam. l. or. 12 ul. św. Jana (przylegający do k. l. or. 10) dar i fot. Dra Klem. Bąkowskiego” (ANK, Zbiór fotograficzny, sygn. 29/670/1565).

„Sień kam. l.or. 12 ul. św. Jana [parter] dar i fot. Dra Klem. Bąkowskiego” (ANK, Zbiór fotograficzny, sygn. 29/670/1588).

„Widok sieni z I-go na II piętro kamienicy l.or. 12 ul. św. Jana. Fotograf Dr Adam Bochnak 1927” (ANK, Zbiór fotograficzny, sygn. 29/670/4454).

„Widok sieni (w stronę ulicy) kamienicy l.or. 12 ul. św. Jana. Fotograf Dr Adam Bochnak (na ławie siedzi Dr Klemens Bąkowski, właściciel kamienicy, na ulicy stoi art. malarz Franciszek Turek) 1927” (ANK, Zbiór fotograficzny, sygn. 29/670/4488).

Kosztorys firmy Arch. Mieczysław Sarnecki i Ska Przedsiębiorstwo Budowlane (ul. Floriańska 23) na wykonanie kamiennego portalu w kamienicy K. Bąkowskiego z 1 maja 1931 r. i rachunek za wykonane prace z 13 sierpnia 1931 r. (ANK, Zbiór Klemensa Bąkowskiego, sygn. 29/675/30, s. 11-14). W 1933 r. Arch. Mieczysław Sarnecki upow. budowniczy zaprzysiężony biegły sądowy (ul. Floriańska 23) wykonał plan przełożenia kanalizacji (budowa kanału domowego) w kamienicy, zatwierdzony przez Magistrat (ANK, Archiwum planów Budownictwa Miejskiego w Krakowie, sygn. 29/1410/4548).

Decyzja Urzędu Wojewódzkiego Krakowskiego z 9 czerwca 1931 r. o uznaniu kamienicy przy ul. św. Jana 12 za zabytek (ANK, Zbiór Klemensa Bąkowskiego, sygn. 29/675/30, s. 109).

Spisane przez K. Bąkowskiego zestawienie opłacanych w 1935 r. podatków (ANK, Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa, sygn. 29/562/101, s. 239).

Klemens Bąkowski zajmował drugie piętro kamienicy. Mieszkanie na pierwszym piętrze od 1908 r. wynajmował dr Józef Skąpski adwokat, który w 1920 r. ożenił się z wdową Haliną z Logów 1v Pithart, mającą dwóch synów Leona i Zygmunta, w 1921 r. Skąpskim urodził syn Józef. Wiosną 1938 r. Skąpski, jak zanotował Bąkowski „wyprowadził się z początkiem maja nie zapłaciwszy za maj! i nie wypowiedziawszy choćby na 2 tygodnie naprzód!” Od lipca 1938 r. mieszkanie wynajmował inżynier Bolesław Skąpski z rodziną, mimo zbieżności nazwisk nie spokrewniony z poprzednim najemcą.

List Józefa Skąpskiego do K. Bąkowskiego z 9 lipca 1938 r. związany ze stanem opuszczonego mieszkania w kamienicy ul. św. Jana 12 (ANK, Zbiór Klemensa Bąkowskiego, sygn. 29/675/30, s. 727).

Sporządzone przez K. Bąkowskiego zestawienie kosztów remontu mieszkania opuszczonego przez Skąpskich (ANK, Zbiór Klemensa Bąkowskiego, sygn. 29/675/30, s. 729).

Klemens Bąkowski już 1 lipca 1913 r. sporządził lakoniczny testament, w którym napisał „na wypadek mej śmierci zapisuję cały swój majątek Towarzystwu Miłośników Historii i Zabytków Krakowa. Dziedzicowi temu nie wolno będzie sprzedać realności do spadku należącej lwh. 119 Dz. I w Krakowie. Na wypadek gdyby toż Towarzystwo istnieć przestało, realność ta ma przejść na własność Gminy Miasta Krakowa na cele podobne, jakie ma Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa”. Zapis uzupełnił 5 maja 1936 r. „dziedzicowi Towarzystwu Miłośników Historii i Zabytków Krakowa nie wolno obciążyć długiem hipoteki domu mego nr 12 przy ul. św. Jana w Krakowie, który toż Towarzystwo odziedziczy po mnie”.

Testament K. Bąkowskiego z 1 lipca 1913 r. (uzupełniony 27 lipca 1920 r.) oraz „Kodycyl względnie dodatkowe dyspozycje do mego testamentu” 1929-1937 (ANK, Sąd Grodzki w Krakowie, sygn. 29/446/33737, UV 149, 150/38).

Klemens Bąkowski zmarł 21 sierpnia 1938 r. – w Sądzie Grodzkim w Krakowie rozpoczęło się postępowanie spadkowe, zakończone wydaniem 24 lutego 1939 r. dekretu dziedzictwa, mocą którego „spadek pozostały po śp. Klemensie Bąkowskim (…) przyznaje się na mocy testamentowego porządku dziedziczenia, na skutek warunkowego oświadczenia się do spadku, z dobrodziejstwem inwentarza, testamentowemu dziedzicowi Towarzystwu Miłośników Historii i Zabytków Krakowa w całości na własność” (ANK, Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa, sygn. 29/562/100, s. 39-40).

Uchwała Sądu Grodzkiego w Krakowie z 8 października 1938 r. ustanawiająca Edwarda Kubalskiego zarządcą nieobjętej masy spadkowej (ANK, Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa, sygn. 29/562/100, s. 17).

Opis i oszacowanie kamienicy przy ul. św. Jana 12 sporządzone przez biegłych 11 października 1938 r. (ANK, Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa, sygn. 29/562/100, s. 135-143).

Opis i oszacowanie kamienicy przy ul. św. Jana 12 sporządzone przez biegłych 11 października 1938 r. (ANK, Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa, sygn. 29/562/100, s. 135-143).

Opis i oszacowanie kamienicy przy ul. św. Jana 12 sporządzone przez biegłych 11 października 1938 r. (ANK, Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa, sygn. 29/562/100, s. 135-143).

Opis i oszacowanie kamienicy przy ul. św. Jana 12 sporządzone przez biegłych 11 października 1938 r. (ANK, Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa, sygn. 29/562/100, s. 135-143)

Opis i oszacowanie kamienicy przy ul. św. Jana 12 sporządzone przez biegłych 11 października 1938 r. (ANK, Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa, sygn. 29/562/100, s. 135-143).

Uchwała Sądu Grodzkiego w Krakowie z 16 grudnia 1938 r. wymieniające wszelkie zapisy i legaty K. Bąkowskiego (ANK, Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa, sygn. 29/562/100, s. 27, 28, 33, 34).

Dekret dziedzictwa wydany przez Sąd Grodzki w Krakowie z 24 lutego 1939 r. (ANK, Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa, sygn. 29/562/100, s. 39-40).

Dekret dziedzictwa wydany przez Sąd Grodzki w Krakowie z 24 lutego 1939 r. (ANK, Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa, sygn. 29/562/100, s. 39-40).

Do września 1939 r. Towarzystwu nie udało się faktycznie objąć kamienicy, w 1940 r. zajęły ją władze niemieckie, jednak 6 września 1941 r. własność Towarzystwa została wpisana do księgi hipotecznej. W związku z zapisem, że w razie likwidacji Towarzystwa nieruchomość przechodzi na własność Gminy Miasta Krakowa, na podstawie zaświadczenia Dyrekcji Policji w Krakowie z 9 kwietnia 1943 r. o rozwiązaniu Towarzystwa, wpisano 24 kwietnia 1943 r. do księgi hipotecznej prawo własności realności na rzecz Gminy Miasta Krakowa. W 1945 r. budynek został uznany za opuszczone mienie poniemieckie i przekazany Robotniczemu (Chłopskiemu) Towarzystwu Przyjaciół Dzieci, które wiosną 1947 r. uzyskało nową siedzibę, a w protokole posiedzenia Wydziału Towarzystwa Miłośników Historii i Zabytków Krakowa zanotowano „10/V dom odzyskano ostatecznie” (ANK, Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa, sygn. 29/562/60, s. 13). Decyzją władz miasta kamienica została jednak wynajęta Muzeum Historycznemu Miasta Krakowa, a faktycznie własnością Towarzystwa stała się dopiero 31 marca 1990 r.

CMENTARZ RAKOWICKI. Mieszkańcy dawnego Krakowa – historie odnalezione w archiwaliach - Klemens Bąkowski (1860-1938)